เมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม 2568 ที่ผ่านมา เกิดความฮือฮาขึ้นในกลุ่มนักคณิตศาสตร์และผู้สนใจสถิติทั่วประเทศ เมื่ออาจารย์ ดร.สมศักดิ์ เจริญพร ศาสตราจารย์ด้านคณิตศาสตร์สถิติจากมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่ง ได้ออกมาเผยแพร่บทความวิจัยที่พลิกมุมมองการวิเคราะห์สลากกินแบ่งรัฐบาล โดยใช้หลักการทางคณิตศาสตร์ชั้นสูงและทฤษฎีความน่าจะเป็นที่ซับซ้อน งานวิจัยชิ้นนี้ชี้ให้เห็นถึง “รูปแบบที่ซ่อนอยู่” ในผลการออกรางวัลย้อนหลังหลายสิบปี ซึ่งอาจไม่ใช่แค่เรื่องของโชคชะตาอย่างที่หลายคนเข้าใจ.
ดร.สมศักดิ์ ได้อธิบายในงานเสวนาลับเฉพาะกลุ่มนักลงทุนว่า การใช้สูตรคณิตศาสตร์ที่อาศัยหลักการของ “ค่าคาดหวัง” (Expected Value) ร่วมกับการวิเคราะห์โมเดลทางสถิติขั้นสูง สามารถช่วยให้ผู้เล่นสามารถตัดสินใจเลือกชุดตัวเลขที่มี “ศักยภาพ” ในการถูกรางวัลได้ดีขึ้นกว่าการสุ่มเลือกแบบไร้ทิศทาง โดยงานวิจัยนี้ได้รับแรงบันดาลใจจากแนวคิดของ แบลซ ปัสกาล (Blaise Pascal) นักคณิตศาสตร์ผู้บุกเบิกทฤษฎีความน่าจะเป็น ที่มองว่าทุกสิ่งล้วนมีรูปแบบและเหตุผลรองรับ แม้แต่ในสิ่งที่ดูเหมือนจะเป็นเรื่องบังเอิญ. สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) ได้แสดงความสนใจในงานวิจัยดังกล่าว และมีแนวคิดที่จะนำข้อมูลเชิงลึกนี้ไปพัฒนาเป็นสื่อการเรียนรู้ด้านคณิตศาสตร์ เพื่อส่งเสริมให้นักเรียนมีความเข้าใจในการประยุกต์ใช้คณิตศาสตร์ในชีวิตประจำวันมากยิ่งขึ้น.
ผลตอบรับจากงานวิจัยของ ดร.สมศักดิ์ ได้สร้างกระแสวิพากษ์วิจารณ์และข้อถกเถียงอย่างกว้างขวาง ทั้งจากกลุ่มผู้เล่นลอตเตอรี่ที่มองว่าเป็น “ทางสว่าง” ในการพิชิตโชค และจากนักวิชาการบางส่วนที่ยังคงยืนยันว่าการจับฉลากคือเรื่องของความน่าจะเป็นแบบสุ่มล้วนๆ อย่างไรก็ตาม ดร.สมศักดิ์ ย้ำว่างานวิจัยนี้ไม่ได้เป็นการ “พยากรณ์” เลขรางวัล แต่เป็นการนำเสนอแนวทางเชิงวิทยาศาสตร์ เพื่อเพิ่มโอกาสในการตัดสินใจของผู้เล่น โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของการทำความเข้าใจ “การคำนวณสลาก L6 (ปัจจุบัน)” และโครงสร้างทางคณิตศาสตร์ของมัน.
สิ่งที่น่าจับตาต่อไปคือ ผลลัพธ์จากการนำแนวคิดนี้ไปประยุกต์ใช้จริง โดยมีรายงานที่ไม่เป็นทางการว่า มีกลุ่มนักคณิตศาสตร์สมัครเล่นบางกลุ่มเริ่มนำสูตรของ ดร.สมศักดิ์ ไปทดลองใช้กับการออกรางวัลสลาก L6 และกำลังจับตาดูผลลัพธ์อย่างใกล้ชิด ความเคลื่อนไหวครั้งนี้อาจนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของผู้ซื้อหวยในอนาคต ทำให้พวกเขาหันมาให้ความสำคัญกับการวิเคราะห์เชิงตัวเลขมากขึ้น แทนที่จะรอคอยโชคชะตาเพียงอย่างเดียว.
อย่างไรก็ตาม สิ่งที่สำคัญที่สุดคือการทำความเข้าใจว่า แม้จะมีแนวทางทางคณิตศาสตร์เข้ามาช่วย แต่ลอตเตอรี่ก็ยังคงมีความเสี่ยงอยู่เสมอ การลงทุนหรือการซื้อสลากกินแบ่งควรเป็นไปอย่างมีสติและอยู่ในขอบเขตที่รับได้ ดร.สมศักดิ์เองก็ได้เน้นย้ำว่า เป้าหมายหลักของงานวิจัยคือการส่งเสริมความรู้ความเข้าใจด้านคณิตศาสตร์ ไม่ใช่การชี้ช่องทางรวยทางลัด.
ประเด็นนี้ยังคงร้อนแรงและสร้างความสนใจให้กับผู้คนจำนวนมาก ชวนให้ติดตามว่าแนวคิดเรื่อง “คณิตศาสตร์และความน่าจะเป็นของลอตเตอรี่” จะถูกนำไปต่อยอดและพัฒนาไปในทิศทางใดต่อไปในสังคมไทย และจะตอบคำถามที่ว่า “โอกาสในการถูกรางวัลที่ 1 มีเท่าไหร่?” ได้อย่างชัดเจนมากยิ่งขึ้นหรือไม่ในอนาคตอันใกล้.